آیا تا به حال تجربه کردهاید که پس از انجام درمان ریشه، باز هم درد یا ناراحتی در همان دندان ادامه داشته باشد؟ شاید فکر کردهاید مشکل از پر کردن یا روکش است. اما پاسخ اینجاست: عصب کشی مجدد دندان یکی از راهکارهای نجات دندانی است که عصب کشی قبلی آن با شکست مواجه شده است.
در این مقاله از سایت دندانپزشکی سهلان قصد داریم صفر تا صد این درمان را بررسی کنیم؛ از دلایل نیاز، علائم هشداردهنده، روند درمان، مزایا، معایب و هزینهها گرفته تا روشهای جایگزین و نکاتی برای بهبودی سریعتر.
عصب کشی مجدد دندان چیست و چرا انجام میشود؟
عصب کشی مجدد دندان (Retreatment Root Canal Therapy) یعنی درمان دوباره پالپ و مجرای ریشه دندانی که قبلاً عصبکشی شده، اما بنا به دلایلی دچار مشکل یا عفونت شده است. ممکن است این درمان قبلی کامل نبوده یا به دلایل دیگری مانند نفوذ باکتری، ترمیم نامناسب یا شکستگی دندان مجدد به مشکل خورده باشد.
در صورتی که ریشه دندان مجدداً عفونت کند، تنها دو راهکار دارید: یا عصب کشی مجدد یا کشیدن دندان.
چه زمانی به عصب کشی مجدد نیاز است؟
ممکن است سالها پس از عصبکشی اولیه، دندان بدون هیچ مشکلی کار کند. اما در برخی موارد، به دلایل زیر نیاز به عصب کشی مجدد خواهید داشت:
- درد مداوم یا ضربانی در دندان پس از درمان اولیه
- ترشح چرک یا آبسه لثه در نزدیکی دندان درمان شده
- حساسیت شدید به فشار، گرما یا سرما
- تغییر رنگ دندان
- تورم اطراف دندان یا لثه
اگر هر یک از این علائم را تجربه میکنید، توصیه میکنیم در اسرع وقت به کلینیک دندانپزشکی سهلان مراجعه کنید.
برای اطلاع بیشتر مقاله بهترین مرکز عصب کشی را مطالعه کنید.
تفاوت عصبکشی اولیه و عصبکشی مجدد
| مورد مقایسه | عصبکشی اولیه | عصب کشی مجدد دندان |
| تعداد جلسات | معمولاً یک جلسه | گاهی بیش از یک جلسه |
| احتمال موفقیت | بسیار بالا | حدود ۷۰ تا ۸۵ درصد |
| نیاز به برداشتن ترمیم قبلی | ندارد | دارد |
| هزینه درمان | معمولی | اندکی بیشتر |
| احتمال نیاز به روکش | بالا | بسیار بالا |
دلایل شکست درمان اولیه
دندانپزشکان دلایل شکست درمان ریشه اولیه را در دو گروه بررسی میکنند:
دلایل مربوط به عصب کشی قبلی
- کانالهای فرعی یا منحنی به درستی تمیز نشدهاند
- بخشی از کانالها اصلاً شناسایی نشدهاند
- مواد پرکننده به خوبی فشرده یا مهر و موم نشدهاند
- ترمیم نهایی دیر انجام شده و دندان در معرض بزاق و آلودگی قرار گرفته است
دلایل بعد از درمان اولیه
- پوسیدگی جدید در ناحیه دندان عصبکشی شده
- ترک خوردن دندان یا لق شدن روکش
- ورود باکتریها به مجرای ریشه به دلیل مهر و موم ناقص
مراحل عصب کشی مجدد دندان
اگر عصب کشی مجدد را انتخاب کرده باشید، مراحل زیر را در پیش دارید:
- ارزیابی دقیق و عکسبرداری: دندانپزشک در کلینیک دندانپزشکی سهلان ابتدا با عکس رادیوگرافی بررسی میکند که مشکل دقیقاً در کجاست.
- بیحسی و محافظت از ناحیه درمان: ابتدا دندان بیحس میشود، سپس یک ورق لاستیکی (Rubber Dam) برای محافظت از بزاق دهان روی دندان قرار میگیرد.
- برداشتن ترمیم قبلی: روکش یا مواد پرکننده قبلی برداشته میشوند تا امکان دسترسی به کانالهای ریشه فراهم شود.
- پاکسازی و ضدعفونی: کانالها با ابزارهای تخصصی و مواد ضدعفونیکننده تمیز میشوند. گاهی دندانپزشک دارو داخل دندان قرار میدهد و ادامه درمان را به جلسه بعدی موکول میکند.
- پر کردن مجدد: پس از اطمینان از پاکسازی کامل، کانالها با موادی مانند گاتاپرچا پر میشوند.
- بازسازی و روکش نهایی: در انتها، دندان با یک ترمیم موقتی یا دائمی پوشش داده میشود. در بیشتر موارد، انتخاب ضرورت روکش بعد از عصب کشی مطرح است، چون ساختار دندان تضعیف شده و به محافظت بیشتری نیاز دارد.
عوارض احتمالی
هرچند عصب کشی مجدد دندان با درصد موفقیت بالایی همراه است، اما عوارض احتمالی آن میتواند شامل موارد زیر باشد:
- درد یا حساسیت پس از درمان (طبیعی و موقتی)
- ترک خوردن یا شکستن دندان ضعیف شده
- التهاب یا عفونت مجدد به دلیل عدم پاکسازی کامل
- شکست ابزار داخل کانال (نادر)
روشهای جایگزین عصب کشی مجدد
در صورتی که درمان مجدد ریشه موفقیتآمیز نباشد یا پزشک صلاح بداند، میتوان از روشهای زیر استفاده کرد:
اپیکو اکتومی
در این روش، انتهای ریشه و ناحیه عفونی با جراحی برداشته میشود. راهحل خوبی است زمانی که نمیتوان از طریق کانال به انتهای ریشه دسترسی داشت.
کشیدن دندان
اگر ساختار دندان بهشدت آسیب دیده یا عفونت گسترش یافته باشد، کشیدن دندان راه آخر است. البته باید جای آن را با ایمپلنت یا بریج پر کرد.
بازسازی اندودنتیک
این تکنولوژی جدید در برخی مراکز مانند دندانپزشکی سهلان قابل انجام است و با تحریک بافتهای زنده دندان به ترمیم طبیعی کمک میکند.
پس از درمان چه نکاتی را رعایت کنیم؟
برای بهبود سریعتر و موفقیت بیشتر درمان:
- در ۲۴ ساعت اول فقط مایعات سرد و نرم مصرف کنید
- از جویدن غذا با دندان درمانشده خودداری کنید
- مسواک و نخ دندان را بهدرستی استفاده کنید
- در صورت تجویز دارو، مصرف را قطع نکنید
- در صورت بروز درد شدید یا تورم مجدد، حتماً به پزشک مراجعه کنید
چند بار میتوان عصبکشی مجدد انجام داد؟
از نظر علمی، میتوان چند بار عصب کشی مجدد دندان انجام داد؛ اما با هر بار، احتمال موفقیت کاهش یافته و ساختار دندان تضعیف میشود. بنابراین، انتخاب پزشک با تجربه در همان بار اول درمان مجدد، اهمیت بسیار زیادی دارد.
هزینه عصب کشی مجدد چقدر است؟
هزینه این درمان بستگی به عوامل مختلفی دارد:
- نوع و جایگاه دندان (پیش یا عقب)
- تعداد کانالها
- میزان پیچیدگی درمان
- نیاز به روکش نهایی
- محل کلینیک و تخصص پزشک
در کل، هزینه درمان مجدد کمی بیشتر از درمان اولیه است. اما در مقایسه با هزینههای بالای ایمپلنت، گزینهای بسیار مقرونبهصرفهتر به شمار میرود.
به نقل قول از یک منبع معتبر:
“With proper care, you’ll keep teeth that have had root canal treatment for a lifetime but it’s possible for those teeth to heal improperly, becoming painful or diseased months or even years after treatment. If this happens to your treated teeth you have a second chance to save the tooth with retreatment.”
ترجمه فارسی:
«با مراقبت مناسب، میتوانید دندانی را که عصبکشی شده برای تمام عمر حفظ کنید، اما ممکن است آن دندان بهدرستی بهبود نیابد و ماهها یا حتی سالها پس از درمان دردناک یا بیمار شود. اگر این اتفاق برای دندان درمانشده شما رخ دهد، با درمان مجدد (retreatment) شانس دوم برای نجات دندان خواهید داشت.»
آدرس صفحه مرجع: (aae.org)
سوالات متداول درباره عصب کشی مجدد دندان
آیا بعد از عصب کشی مجدد دندان میتوان غذا خورد؟
بله، اما تا چند ساعت بعد از درمان باید از خوردن غذاهای سفت و داغ خودداری کنید. پیشنهاد میشود تا رفع کامل بیحسی فقط مایعات سرد یا ولرم مصرف شود.
آیا عصب کشی مجدد دردناکتر از بار اول است؟
خیر، درمان با بیحسی موضعی انجام میشود و معمولاً درد کمتری نسبت به دفعه اول دارد، چون عصب دندان قبلاً برداشته شده است.
اگر عفونت بعد از عصب کشی مجدد برطرف نشود، چه میشود؟
در این حالت ممکن است نیاز به درمانهای پیشرفتهتری مانند اپیکواکتومی یا در نهایت کشیدن دندان وجود داشته باشد.
چند روز بعد از عصب کشی مجدد درد طبیعی است؟
درد خفیف یا فشار در ۲ تا ۵ روز اول طبیعی است. اگر درد شدید یا طولانی شد، حتماً با پزشک تماس بگیرید.
آیا برای عصب کشی مجدد نیاز به آنتیبیوتیک هست؟
در بیشتر موارد نیازی نیست، مگر اینکه عفونت فعال یا آبسه وجود داشته باشد. در این صورت پزشک تصمیم به تجویز آنتیبیوتیک میگیرد.
در نهایت باید گفت عصب کشی مجدد دندان راهی مطمئن برای نجات دندانی است که از درمان قبلی نتیجه نگرفته است. اگر با علائمی مانند درد مداوم، تورم یا حساسیت مواجه هستید، تعلل نکنید. مراجعه سریع به یک کلینیک معتبر مانند دندانپزشکی سهلان میتواند شما را از کشیدن دندان نجات دهد.
با آگاهی از گزینهها و انتخاب درمان به موقع، میتوانید دندان طبیعی خود را سالها حفظ کنید.
این مقاله توسط دکتر پروین موسوی سهلان تایید شده است.
